تاريخ كجا ديده كسى كه از مصر تا خراسان زير نگين سلطنت اوست ، برنامهء حكومت أو نسبت به خود وفرمانروايان مملكتش آن باشد كه در نامهء آن حضرت به عثمان بن حنيف منعكس است ، ومضمون قريب به مفاد آن نامه اين است : " اى پسر حنيف به من رسيده كه مردى از فتيهء ( 1 ) أهل بصره تو را به مهمانى به خوان طعامي دعوت كرده ، وتو هم به آن شتافتى ، خوراكهاى رنگارنگ وقدحها براي تو آورده شده ، وگمان نمى كردم تو دعوت قومي را أجابت كنى ، كه بينواى آنها با جفا رانده شده ، وبي نياز آنها بر آن سفره دعوت شده باشد ، ببين دندان بر چه خوراكى مى گذارى ، پس آنچه مورد شبهه است دور انداز ، وآنچه يقين دارى حلال است از آن استفاده كن ، آگاه باش كه براي هر مأمومى امامي است كه به أو اقتدا كند ، وبه نور علم أو استضائه نمايد ، امام شما از دنياي خود به دو جامهء كهنه ودو قرص نان اكتفا كرد ، شما بر اين كار قدرت نداريد ، ولى مرا به پرهيزكارى وكوشش وعفت ودرستكارى كمك كنيد ، والله من از دنياي شما طلايى گنجينه نكردم ، واز غنائم آن مالي ذخيرة ننمودم ، وبراي جامهء كهنه أم جامهء كهنهء ديگرى آماده نكردم ، واز زمين اين دنيا يك وجب براي خود به چنگ نياوردم - تا آن جا كه مى فرمايد - اگر بخواهم به عسل مصفى ومغز گندم وبافته هاى ابريشم ، راه مى برم ، ولكن هيهات كه هواي من بر من غلبه كند ، وحرص من مرا به اختيار طعامها بكشد ، وحال آن كه شايد در حجاز ويمامه كسى باشد كه دسترسى به قرص نانى نداشته ، وسيرى را نديده باشد " . ( 2 ) حكومت اسلامى را بايد در آينهء وجود كسى ديد كه در كوفه است ، واحتمال وجود شكم گرسنه اى در حجاز يا يمامه نمى گذارد دست به غذاى لذيذى دراز كند وبراي جامهء كرباس كهنه اى كه بر تن دارد ، بدلي تهيه نمى كند ، ويك وجب زمين براي خود حيازت نمى نمايد ، واز خوراك وپوشاك ومسكن دنيا بهره ء أو همين است تا مبادا كه معيشت أو از فقيرترين افراد رعيتش بهتر باشد .

--> 1 . جوانمردان 2 . نهج البلاغة ، نامهء 45